Tượng kỳ Trung Hoa được chơi ở bao nhiêu quốc gia?

Tượng kỳ Trung Hoa – mà ở Việt Nam gọi là cờ tướng – được chơi nhiều ở châu Á, một số nước châu Âu và Bắc Mỹ, còn ở châu Phi, châu Úc và Nam Mỹ tượng kỳ được chơi rất ít.

1. Mức độ phổ biến
Nếu xét trên toàn thế giới, với gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, tượng kỳ có lẽ chỉ được chơi nhiều ở gần 30 nước và được chơi rất ít ở gần 30 nước nữa. Tổng cộng chỉ được chơi ở 60-70 quốc gia.

Tại sao cờ vua và cờ tướng có tuổi đời gần như nhau vào khoảng hơn 1000 năm, nhưng cờ vua được chơi nhiều trên khắp thế giới, còn cờ tướng chỉ được chơi nhiều ở gần 30 nước?

2. Nguyên nhân của sự hạn chế
Xin thưa, đó là ở nội lực (tính chất) của tượng kỳ và quan điểm phát triển văn hóa của Trung Quốc ra thế giới. Về tính chất thì tượng kỳ có quân cờ và luật chơi khó nhớ, phức tạp.

Về hình ảnh của đất nước Trung Quốc thì liên quan đến chính trị, văn hóa, kinh tế của họ. Trung Quốc có được yêu mến trên thế giới không? Tiền thưởng ở các giải đấu có lớn không?

3. Giải pháp phát triển
Theo người viết, một người nghiên cứu và sáng tạo cờ, tượng kỳ Trung Hoa nên thay đổi những điểm sau, nếu muốn phát triển ra toàn thế giới. Về quân cờ, nên mượn quân cờ Việt cho trực quan.

Về luật chơi, tượng kỳ Trung Hoa nên thay đổi luật chơi như sau để luật chơi, vừa tường minh dễ nhớ, vừa làm cho các ván cờ đa biến nhằm kịch tính, hấp dẫn hơn:
– Bỏ luật lộ mặt tướng.
– Bỏ luật cản mã.
– Bỏ luật cản tượng.
– Tướng được đi cả chéo một ô trong cung.
– Sĩ được đi khắp bàn cờ.
– Tượng được đi khắp bàn cờ.

4. Phân tích luật chơi mới
Những thay đổi về luật chơi như trên sẽ dẫn đến những điều sau:
– Các quân tướng, sĩ, tượng, mã đều mạnh hơn.
– Các quân xe, pháo, tốt sức mạnh giữ nguyên (nên bị giảm xuống).
– Tướng có thêm năng lực đào thoát khỏi hiểm nguy.
– Sĩ tượng sẽ được tham gia tấn công.
– Tượng tuy chưa thực sự mạnh được như voi chiến trên chiến trường, nhưng đã khá khẩm (mạnh) hơn tượng cũ.
– Pháo gần như mất khả năng khóa quân, do tướng đã được đi chéo nên có khả năng đào thoát.

Thay lời kết
Tượng kỳ Trung Hoa là biến thể của cờ Chaturanga của Ấn Độ. Tức khi tiếp nhận, người Trung Quốc đã thay đổi quân cờ, bàn cờ và luật chơi của cờ Chaturanga để thành tượng kỳ như ngày nay.

Vậy nên việc thay đổi quân cờ và luật chơi của tượng kỳ không phải là điều gì đó mới mẻ và to tát cả. Với những thay đổi trên, quân cờ và luật chơi của tượng kỳ sẽ tường minh hơn, làm cho tượng kỳ dễ hiểu và dễ chơi hơn.

Đề xuất thiện chí của một cá nhân nghiên cứu và sáng tạo cờ.
Trân trọng cảm ơn!